Prawa i obowiązki poszkodowanego – postępowanie karne

utworzone przez | maj 29, 2023 | Prawnik radzi

Osoba poszkodowana, która ucierpiała w wyniku wypadku ma prawo do dochodzenia roszczeń. Z tego tytuły ma możliwość objęcia funkcji roli oskarżyciela posiłkowego. Pełnienie takiej roli w postępowaniu karnym może przynieść poszkodowanemu wiele korzyści. Warto jednak pamiętać, że pokrzywdzony oprócz praw, ma również obowiązki, których musi dopełnić.

 

Kim jest pokrzywdzony?

 

Pokrzywdzonym – w rozumieniu przepisów postępowania karnego – jest osoba fizyczna lub prawna, której dobro zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo. Z reguły w postępowaniu karnym osoba poszkodowana występuje w swoim imieniu, jednak w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest małoletni albo ubezwłasnowolniony, reprezentowany jest przez przedstawiciela ustawowego lub osobę, która się nim opiekuje. Dodatkowo, jeśli pokrzywdzonym jest osoba nieporadna, w szczególności ze względu na wiek lub stan zdrowia, reprezentować może go jego opiekun. Możemy mieć również do czynienia z sytuacją, w której pokrzywdzony zmarł. Wówczas prawa, które by mu przysługiwały, mogą wykonywać najbliższe osoby, a w wypadku ich braku lub nieujawnienia – prokurator działający z urzędu.

 

sąd

 

 

Prawa pokrzywdzonego w postępowaniu karnym

 

Pokrzywdzony ma możliwość objęcia roli w charakterze oskarżyciela posiłkowego, jednak wymaga to pewnych działań z jego strony.  Na etapie postępowania sądowego, czyli w sytuacji kiedy prokurator skierował do sądu akt oskarżenia, pokrzywdzony musi złożyć do sądu oświadczenie o zamiarze działania w charakterze oskarżyciela posiłkowego. Wówczas otrzyma prawo do czynnego udziału w procesie jako strona w postępowaniu karnym. Oświadczenie to musi zostać złożone najpóźniej do czasu rozpoczęcia sprawy sądowej. Po tym terminie, wniosek o czynny udział poszkodowanego w postępowaniu karnym zostanie odrzucony.

 

Pokrzywdzony w toku postępowania przygotowawczego ma prawo:

 

  • ustanowić pełnomocnika z wyboru jak również z urzędu;
  • składać wnioski dowodowe;
  • zastrzec dane dotyczące swojego miejsca zamieszkania do wyłącznej wiadomości sądu lub prokuratora w przypadku obawy o bezpieczeństwo swoje i bliskich;
  • uzyskania odpisu postanowienia o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłych albo instytucji naukowej lub specjalistycznej;
  • za zgodą prowadzącego postępowanie, może przeglądać akta i sporządzać z nich odpisy, a także złożyć zażalenie na odmowę udostępnienia;
  • wniesienia zażalenia na czynności inne niż postanowienia i zarządzenia, naruszające jego prawa;
  • może wnieść do sądu akt oskarżenia o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego w razie powtórnego wydania przez prokuratora postanowienia o odmowie wszczęcia lub o umorzeniu postępowania przygotowawczego.

 

Korzyści wynikające z objęcia funkcji oskarżyciela posiłkowego

 

Pokrzywdzony, który posiada status oskarżyciela posiłkowego zyskuje wiele korzyści. Objęcie tej roli umożliwia składnie wniosków dowodowych, zadawanie pytań przesłuchiwanym, a także odwołanie się od wyroku. Poszkodowany ma również prawo do złożenia wniosku o odwołania sędziego lub prokuratora w przypadku uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności tych osób. Dodatkowo osoba pokrzywdzona może wziąć udział w posiedzeniach sądu przed rozprawą w kwestii warunkowego umorzenia postępowania, skazania oskarżonego bez rozprawy oraz umorzenia postępowania z powodu niepoczytalności oskarżonego i zastosowania środków zabezpieczających. Objęcie roli oskarżyciela umożliwia złożenie wniosku o orzeczenie  zadośćuczynienia lub naprawienia szkody przez sprawcę, a także wniesienie kasacji do Sądu Najwyższego i złożenie wniosku o wznowienie postępowania. Co istotne poszkodowany występujący w roli oskarżyciela posiłkowego może złożyć wniosek o informowaniu go o opuszczeniu zakładu karnego przez skazanego, a także o wydaniu decyzji o udzieleniu skazanemu przepustki lub czasowego zezwolenia .

 

Sprawdź jak możemy Ci pomóc

 

 

Najważniejsze obowiązki pokrzywdzonego w toku postępowania karnego

 

Tak jak wspomnieliśmy wcześniej, na pokrzywdzonym poza uprawieniami spoczywają również obowiązki. Pokrzywdzony musi stawić się na każde wezwanie organu prowadzącego postępowanie. W przeciwnym razie może zostać nałożona na niego kara pieniężna w wysokości do 10.000 złotych, a także może zostać wydane zarządzenie o jego zatrzymaniu i przymusowym doprowadzeniu. Dodatkowo musi poddać się oględzinom i badaniom, jeżeli karalność czynu zależy od stanu jego zdrowia. Poszkodowany ma również obowiązek wskazać adres dla doręczeń w kraju, kiedy przebywa za granicą, jak również wskazać nowy adres w przypadku jego zmiany. Jeśli poszkodowany zaniecha tych działań, warto zaznaczyć, że pismo wysłane na ostatnio znany adres zostanie uznane za skutecznie doręczone, a czynność lub rozprawa zostanie przeprowadzona pod nieobecność pokrzywdzonego. Niewskazanie adresu może również uniemożliwić złożenie wniosku, zażalenia lub apelacji z powodu upływu terminów.

 

Sprawdź więcej...

Szkoda w nieruchomości

Pomoc prawna po szkodzie w nieruchomości Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych Łebek, Madej i Wspólnicy sp. k. od 2006r. specjalizuje się w reprezentacji klientów w sprawach dochodzenia roszczeń odszkodowawczych przeciwko zakładom ubezpieczeń. Sprawy szkód w nieruchomościach stanowią znaczący odsetek spraw, które zakończyliśmy z sukcesami na drodze postępowania sądowego. Od kilku…

Praca kancelaria

Praca w Kancelarii Nasza kancelaria już od 17 lat pomaga osobom poszkodowanym w wypadkach. Klikakrotnie zdobywaliśmy podium  w Rankingach dziennika "Rzeczpospolita". Dołącz do naszego zespołu! Szukasz pracy w kancelarii adwokatów i radców prawnych we Wrocławiu? Sprawdź naszą ofertę.  Za co otrzymasz odszkodowanie? Czy wiesz, że ... możesz otrzymać zadośćuczynienie…

Porady Prawnika

Prawnik radzi Szukasz porad prawnych? Dzielimy się wiedzą i doświadczeniem. Jesteśmy od wielu lat wg Rankingu Kancelarii Prawniczych Nr 1.  2023 - ODSZKODOWANIA  Za co otrzymasz odszkodowanie? Czy wiesz, że ... możesz otrzymać zadośćuczynienie dla bliskich po wypadku? Kto należy do tego grona? Sprawdź Ranking Kancelarii Rzeczpospolita 2022 Kancelaria…

Aktualności Kancelarii

Aktualności z Kancelarii Dzielimy się wiedzą i doświadczeniem. Od wielu lat wg Rankingu Kancelarii Prawniczych jesteśmy NR 1.  w kategorii ODSZKODOWANIA  Za co otrzymasz odszkodowanie? Czy wiesz, że ... możesz otrzymać zadośćuczynienie dla bliskich po wypadku? Kto należy do tego grona? Sprawdź Ranking Kancelarii Rzeczpospolita 2022 Kancelaria Adwokatów i…

Ranking Kancelarii Odszkodowania

Ranking Kancelarii Prawniczych Rzeczpospolita Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych Łebek, Madej i Wspólnicy z Grupy Kapitałowej Votum kolejny raz zdobyła wyróżnienie w Rankingu Kancelarii Prawniczych Rzeczpospolitej 2023. Kancelaria zajęła I miejsce w kategorii Nowe Prawo – Działalność Odszkodowawcza. Ranking Kancelarii Prawniczych Rzeczpospolita Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych Łebek, Madej i…

Kontakt Kancelaria Odszkodowania

Opinie Jesteś dla nas ważny. Kontakt Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych Łebek, Madej i Wspólnicy  kolejny raz zdobyła wyróżnienie w Rankingu Kancelarii Prawniczych Rzeczpospolitej 2023. Kancelaria zajęła I miejsce w kategorii Nowe Prawo – Działalność Odszkodowawcza.  Adres 53-012 Wrocław, ul. Wyścigowa 56 i …

Oferta

Odszkodowanie czy zadośćuczynienie po wypadku? Osoby poszkodowane oraz ich rodziny często nie wiedzą, jakie mają uprawnienia i jakie roszczenia przysługują im od ubezpieczyciela sprawcy wypadku. Sprawdź jak możemy Ci pomóc. Usługi KancelariiKontakt ;   Postępowanie karne po wypadku Osoba pokrzywdzona oraz ustanowiony przez nią pełnomocnik ma prawo do udziału…

O nas

O nas Eksperci w naszej Kancelarii to głównie adwokaci i radcowie prawni z wieloletnim doświadczeniem w branży. Wiemy jak pomagać poszkodowanym i ich rodzinom. Nasza wąska specjalizacja, doświadczenie zdobyte przez 17 lat reprezentowania pokrzywdzonych i ich rodzin, daje nam przewagę i pozycję lidera na rynku kancelarii świadczących pomoc poszkodowanym w…

Blog firmowy

 Aktualności | News Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut efficitur condimentum mauris. Mauris in consequat mauris. Nagana, grzywna, a nawet areszt – co jeszcze grozi sprawcy hałasu? kwi 12, 2024 | Aktualności | 0 Comments  Skuteczna walka ze źródłami hałasu nie jest prosta, ani szybka, ale jest…

Wyroki

 Nasze Wyroki Nasze doświadczeni poparte wyrokami w reprezentacji klientów w związku z wypadkiem. Sprawy z obrażeniami ciała Sprawy ze skutkiem śmiertelnym Wypadki przy pracy Wypadki w rolnictwie Reprezentacja Klienta w postępowaniu karnym Inne Sprawy z obrażeniem ciała TUiR WARTA wypłaci ponad 1 mln zł za wypadek motocyklisty mar 21, 2024W…