Ogrzewanie mieszkań lub domów jest nieodłącznym elementem naszego życia w okresie jesienno-zimowym. Niestety nie wszystkie instalacje grzewcze są sprawne, co niekiedy prowadzi do tragedii, przykładowo wycieku tlenku węgla. Czy w takiej sytuacji należy się nam odszkodowanie za zatrucie czadem? Jakie kroki należy podjąć, aby ubezpieczyciel zrealizował wypłatę?
Zatrucie czadem – jak do niego dochodzi?
Każdego roku, szczególnie w sezonie grzewczym, tlenek węgla, potocznie zwany czadem, zbiera żniwo. Jest bezwonny, bezbarwny i pozbawiony smaku, posiada jednak silne właściwości toksyczne. Z tego powodu zyskał niechlubny tytuł „cichego zabójcy”. Na działanie tlenku węgla narażona jest każda osoba przebywająca w środowisku nim skażonym.
Do zatrucia czadem dochodzi najczęściej na skutek wadliwie działających piecyków gazowych i kominków oraz niekonserwowanych przewodów wentylacyjnych i spalinowych.
Jakie objawy wskazują na zatrucie czadem?
Objawy, które mogą wskazywać na zatrucie tlenkiem węgla, to: ból głowy, zawroty głowy, nudności, wymioty, zaburzenia równowagi i orientacji, osłabienie, zaburzenia świadomości (do śpiączki włącznie), drgawki, ból w klatce piersiowej (szczególnie u osób z chorobą wieńcową), nagłe zatrzymanie krążenia.
Tylko od 1-go października do końca grudnia 2025 roku odnotowano niemal 2000 interwencji związanych z tlenkiem węgla. W wyniku tych zdarzeń prawie 700 osób wymagało hospitalizacji, a ponad 30 zmarło [1].
Kontrola oraz instalacja czujników a odszkodowanie za zatrucie czadem
Zgodnie z przepisami prawa budowlanego oraz ustawą o ochronie przeciwpożarowej, właściciele lub zarządcy budynków mają obowiązek przeprowadzenia okresowych przeglądów: instalacji gazowej, wentylacji i przewodów kominowych – raz w roku, a instalacji elektrycznej – co 5 lat. Niedopełnienie tych formalności może stanowić dowód w sprawie, gdy poszkodowany stara się o odszkodowanie za zatrucie czadem.
Ponadto, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21.11.2024 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów:
- od 23.12.2024 r. w każdym nowym budynku mieszkalnym lub przeznaczonym do usług hotelarskich powinny być zamontowane czujniki dymu i czadu,
- od 01.01.2026 r. nowe przepisy przeciwpożarowe objęły również właścicieli budynków handlowych, produkcyjnych oraz magazynowych,
- od 30.06.2026 r. obowiązek instalacji czujników dymu i czadu będzie obejmował lokale mieszkalne, w których świadczone są usługi hotelarskie, a także wchodzące w skład lokali użytkowych pomieszczenia, w których odbywa się proces spalania paliwa stałego, ciekłego lub gazowego,
- od 01.01.2030 r. obowiązek ten obejmie właścicieli pozostałych lokali mieszkalnych i pomieszczeń, w których odbywa się proces spalania paliwa stałego, ciekłego lub gazowego.
Cytowane przepisy mają przyczynić się do zmniejszenia liczby ofiar pożarów i zatruć tlenkiem węgla. Nie ulega bowiem wątpliwości, że czujniki czadu i dymu oraz regularne kontrole mogą realnie uratować życie.
Kiedy przysługuje odszkodowanie za zatrucie czadem?
Jeżeli przez niesprawne przewody wentylacyjne ktoś się zatruje, to istnieje możliwość dochodzenia roszczeń odszkodowawczych. Istotne znaczenie dla dochodzenia roszczeń ma udowodnienie winy oraz związku przyczynowo-skutkowego stwierdzonych zaniedbań.
Dochodzenie odszkodowania za śmierć bliskiej osoby lub zadośćuczynienia za obrażenia spowodowane działaniem tlenku czadu, często zaczyna się już na etapie sprawy karnej. Wydana w toku postępowania opinia określająca przyczyny tragedii zwykle ma istotne znaczenie dla dochodzenia dalszych roszczeń w sprawie cywilnej. Jeżeli nie toczyło się postępowanie karne lub opinia co do przyczyn zdarzenia nie została wydana, konieczne jest udowodnienie odpowiedzialności podmiotu pozwanego na gruncie sprawy cywilnej.
Od kogo można uzyskać odszkodowanie za zatrucie czadem?
To zależy. Winę za zdarzenie może ponosić np. właściciel nieruchomości, zarządca budynku, kominiarz lub ich ubezpieczyciele.
Dla przykładu: Sąd Apelacyjny w Lublinie w wyroku z dnia 24.07.2013r. (I ACa 233/13) uznał, że odpowiedzialność za zdarzenie, w wyniku którego poszkodowana doznała obrażeń ciała ponosi Spółdzielnia Mieszkaniowa. Z kolei Sąd Rejonowy w Bełchatowie w wyroku z dnia 28.11.2019 r. (II K 1049/18) przyjął, że winę za zdarzenie ponosi właściciel budynku.
Odszkodowanie za zatrucie czadem – pomoc prawna
Dochodzenie roszczeń z powodu zatrucia czadem, jest procesem żmudnym i skomplikowanym. Warto więc rozważyć powierzenie sprawy kancelarii prawnej. Pełnomocnik będzie wsparciem na każdym etapie postępowania i będzie miał realny wpływ na przebieg postępowania.
Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych Łebek, Madej i Wspólnicy ma wieloletnie doświadczenie w pomocy w uzyskaniu odszkodowania na rzecz pokrzywdzonych. Dzięki reprezentacji przez adwokata lub radcę prawnego pokrzywdzony ma pewność, że profesjonalny pełnomocnik czuwa nad toczącą się sprawą i pomoże w skompletowaniu kluczowych dokumentów niezbędnych do uzyskania odszkodowania od ubezpieczyciela lub sprawcy wypadku.
Źródła:
[1] Dane pochodzą ze strony medexpress.pl: Czad nie wybacza błędów
Czy za zatrucie czadem można otrzymać odszkodowanie?
Tak, istnieje możliwość dochodzenia roszczeń odszkodowawczych, jeśli do zatrucia doszło na przykład przez niesprawne przewody wentylacyjne. Kluczowe jest udowodnienie winy odpowiedzialnego podmiotu oraz wykazanie bezpośredniego związku przyczynowego między zaniedbaniami a zdarzeniem. Proces ten często opiera się na opiniach wydawanych w toku postępowania karnego lub cywilnego.
Kto ponosi odpowiedzialność za zatrucie czadem w budynku?
Odpowiedzialność za zdarzenie zależy od indywidualnych okoliczności i może spoczywać na właścicielu nieruchomości, zarządcy budynku lub kominiarzu. Orzecznictwo sądowe wskazuje, że winnymi mogą zostać uznane zarówno spółdzielnie mieszkaniowe, jak i osoby prywatne będące właścicielami obiektów. Roszczeń można dochodzić bezpośrednio od sprawcy lub jego ubezpieczyciela.
Jakie objawy mogą świadczyć o zatruciu czadem?
Zatrucie tlenkiem węgla objawia się najczęściej silnym bólem i zawrotami głowy, nudnościami, wymiotami oraz ogólnym osłabieniem organizmu. W poważniejszych przypadkach dochodzi do zaburzeń świadomości, drgawek, a nawet nagłego zatrzymania krążenia. Ponieważ czad jest bezwonny i bezbarwny, rozpoznanie tych symptomów ma kluczowe znaczenie dla ratowania życia.