Jeżeli w wyniku wypadku poszkodowany doznał uszczerbku na zdrowiu, może dochodzić naprawienia zarówno szkody majątkowej, jak i niemajątkowej. Uszczerbek na zdrowiu wpływa bowiem nie tylko na stan fizyczny i psychiczny, ale często także na codzienne funkcjonowanie oraz sytuację życiową poszkodowanego. To, jakie świadczenia i w jakiej wysokości będą przysługiwać, zależy w dużej mierze od okoliczności konkretnej sprawy.

Czym jest uszczerbek na zdrowiu?

Uszczerbek na zdrowiu to naruszenie sprawności organizmu spowodowane uszkodzeniem ciała lub wywołaniem rozstroju zdrowia, które prowadzi do ograniczenia funkcji narządów lub układów i ma bezpośredni wpływ na jakość życia oraz zdolność do codziennego funkcjonowania poszkodowanego. Wyróżnia się uszczerbek na zdrowiu trwały (nierokujący poprawy) oraz długotrwały (rokujący poprawę).

Jakie roszczenia przysługują poszkodowanym?

Poszkodowanym, którzy w wyniku wypadku doznali uszczerbku na zdrowiu, przysługują liczne roszczenia mające na celu zrekompensowanie doznanej krzywdy oraz naprawie szkody. Co do zasady wyróżnia się trzy główne kategorie roszczeń: zadośćuczynienie, odszkodowanie i rentę.

Wachlarz banknotów o nominale 200 złotych symbolizujący zadośćuczynienie za doznaną krzywdę i cierpienie.

Zadośćuczynienie – rekompensata za ból i cierpienie

Podstawowym roszczeniem przysługującym poszkodowanym w związku z doznanym uszczerbkiem na zdrowiu jest zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę. Zadośćuczynienie stanowi formę rekompensaty za ból, utratę zdrowia, cierpienie psychiczne. Podstawowym celem zadośćuczynienia jest złagodzenie negatywnych przeżyć doznanych przez poszkodowanego w wyniku wypadku.

Wysokość zadośćuczynienia za doznaną krzywdę uzależniona jest od okoliczności konkretnego przypadku. Kwota zadośćuczynienia może się różnić nawet w przypadku tożsamego zakresu obrażeń, uszkodzeń ciała i doznanego uszczerbku na zdrowiu, jest bowiem tylko jednym z czynników branych pod uwagę przy ustalaniu wysokości należnego świadczenia. Przykładowo: złamanie ręki czy nogi będzie dużo bardziej odczuwalne dla profesjonalnego sportowca, który na skutek wypadku zmuszony był do zakończenia kariery, niż dla osoby, która po okresie rekonwalescencji powróciła do swojego dotychczasowego życia

Oceniając rozmiar przyznanego poszkodowanemu zadośćuczynienia znaczenie ma m.in.

  • zakres uszkodzeń ciała i rozstroju zdrowia zarówno fizycznego, jak i psychicznego;
  • długotrwałość cierpień fizycznych i psychicznych;
  • nieodwracalność ujemnych skutków zdrowotnych;
  • utrata perspektyw na przyszłość, poczucie bezradności i nieprzydatności społecznej;
  • wiek osoby poszkodowanej;
  • utrata zdolności do pracy, możliwości realizacji zamierzonych celów oraz czerpania przyjemności z życia.

Odszkodowanie – szkoda majątkowa

W razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia poszkodowanemu przysługuje również odszkodowanie w związku z doznaną szkodą majątkową. Naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty m.in.:

  • zwrot kosztów leczenia i rehabilitacji;
  • zwrot kosztów zakupu/wynajmu sprzętu medycznego i zaopatrzenia medycznego (tj. łóżka medyczne, protezy, laski, aparaty słuchowe, wózki inwalidzkie itd.);
  • zwrot kosztów zniesienia barier architektonicznych (tj. dostosowanie mieszkania czy samochodu do potrzeb osoby niepełnosprawnej);
  • zwrot kosztów opieki;
  • zwrot kosztów specjalistycznego wyżywienia;
  • zwrot kosztów dojazdu do placówek medycznych;
  • zwrot kosztów rzeczy zniszczonych w wyniku wypadku;
  • zwrot kosztów utraconego zarobku.

Należy jednak pamiętać, że obowiązek odszkodowawczy obejmuje wyłącznie wydatki celowe oraz mające związek przyczynowo-skutkowy ze szkodą. W konsekwencji podmiot odpowiadający za wypadek nie będzie zobowiązany do pokrycia kosztów, które były nieuzasadnione (np. w przypadku rażącego zawyżenia kosztów).

Osoba z zabandażowaną kostką porusza się o kulach po salonie – ilustracja trwałego uszczerbku na zdrowiu.

Roszczenia rentowe

Ponadto, w przypadku powstania uszczerbku na zdrowiu w wyniku wypadku poszkodowanemu może przysługiwać roszczenie o:

  • wypłatę renty z tytułu zwiększonych potrzeb (jeżeli poszkodowany w związku z wypadkiem ponosi stałe i powtarzalne wydatki np. na leki, rehabilitację, koszty opieki);
  • wypłatę renty z tytułu zmniejszonych widoków na przyszłość;
  • wypłatę renty wyrównawczej (jeżeli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej).

Renta stanowi szczególną formę odszkodowania, mającą na celu pokrycie szkody przyszłej w razie doznania przez poszkodowanego szkód o charakterze trwałym lub ciągłym. W przypadku przyznania renty, świadczenie wypłacane jest periodycznie (np. miesięcznie lub kwartalnie) przez czas określony lub nieokreślony czas.

Warto jednak pamiętać, że w razie zmiany stosunków każda ze stron może żądać zmiany wysokości lub czasu trwania renty, chociażby wysokość renty i czas jej trwania były ustalone w orzeczeniu sądowym lub w umowie.

Uszczerbek na zdrowiu – pomoc prawna w dochodzeniu roszczeń

Doznany uszczerbek na zdrowiu może rodzić poważne konsekwencje – zarówno finansowe, jak i życiowe – dlatego, warto zadbać o pełne i właściwe dochodzenie przysługujących roszczeń. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny, a prawidłowe określenie zakresu i wysokości świadczeń bywa kluczowe dla realnej rekompensaty poniesionej szkody. Wsparcie doświadczonego pełnomocnika pozwala nie tylko uporządkować formalności, ale także zwiększa szanse na uzyskanie należnych świadczeń w odpowiedniej wysokości.

Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych Łebek, Madej i Wspólnicy Sp. k. posiada wieloletnie doświadczenie w pomocy w uzyskaniu odszkodowań na rzecz pokrzywdzonych. Skontaktuj się z nami, a nasz ekspert przeanalizuje Twoją sprawę i pomoże w skompletowaniu kluczowych dokumentów niezbędnych do uzyskania świadczeń od ubezpieczyciela lub sprawcy wypadku.

Czym różni się trwały uszczerbek na zdrowiu od długotrwałego?

Trwały uszczerbek na zdrowiu to naruszenie sprawności organizmu, które nie rokuje poprawy w przyszłości. Z kolei uszczerbek długotrwały charakteryzuje się tym, że mimo naruszenia funkcji narządów, istnieje szansa na polepszenie stanu zdrowia poszkodowanego.

Na jakie kategorie dzielą się roszczenia za uszczerbek na zdrowiu?

Poszkodowani mogą dochodzić naprawienia szkody majątkowej oraz niemajątkowej, które co do zasady dzielą się na trzy główne kategorie. Są to zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, odszkodowanie za poniesione koszty oraz renta, mająca pokryć szkody o charakterze trwałym lub ciągłym.

Kiedy poszkodowanemu przysługuje renta?

Roszczenie o rentę powstaje, gdy poszkodowany ma zwiększone potrzeby, na przykład w związku ze stałą rehabilitacją lub opieką. Świadczenie to można uzyskać również w przypadku utraty zdolności do pracy zarobkowej lub zmniejszenia widoków na przyszłość w wyniku wypadku.