Wypadek – niezależnie od tego, czy doszło do niego w pracy, w ruchu drogowym czy podczas wykonywania innych obowiązków – może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych i finansowych. Jeśli jego skutkiem jest uszczerbek na zdrowiu, poszkodowany ma prawo ubiegać się o różnego rodzaju świadczenia i rekompensaty. Roszczenia można kierować przede wszystkim do ubezpieczyciela sprawcy zdarzenia lub do pracodawcy w ramach jego odpowiedzialności cywilnej. W sytuacji, gdy wypadek miał związek z wykonywaniem pracy zarobkowej albo pracy w gospodarstwie rolnym, możliwe jest również ubieganie się o świadczenia publiczne – w tym jednorazowe odszkodowanie wypłacane przez ZUS lub KRUS.
Ile uzyskasz za uszczerbek na zdrowiu od ZUS-u?
W przypadku wypadku w pracy możliwe jest dochodzenie jednorazowego odszkodowania z ZUS, zasiłku chorobowego (płatnego 100%) i rehabilitacyjnego.
ZUS po otrzymaniu opinii lekarza orzecznika ZUS w sprawie ustalenia wysokości uszczerbku na zdrowiu wydaje decyzję odnośnie wypłaty jednorazowego odszkodowania. Kwota ta jest zryczałtowana i wynosi 20% przeciętnego wynagrodzenia za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku. Aktualnie do końca marca 2026 r. kwota za 1% uszczerbku wynosi 1 636 zł. Z całą listą kwot jednorazowych odszkodowań można zapoznać się na stronie ZUS-u.
Ile za ten sam uszczerbek na zdrowiu wypłaca KRUS?
W przypadku wypadku przy pracy w gospodarstwie rolnym procedura wygląda podobnie jak w zgłoszeniu wniosku do ZUS, jednak wysokość jednorazowego odszkodowania za 1% uszczerbku na zdrowiu wynosi 1 431 zł. Pełna lista kwot świadczeń wypłacanych z KRUS dostępna jest na poniższej stronie internetowej: https://www.gov.pl/web/krus/kwoty-swiadczen.
Uszczerbek na zdrowiu – ile można uzyskać kierując sprawę do Sądu?
Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych Łebek, Madej i Wspólnicy wskazuje, że w przypadku skierowania sprawy na drogę postępowania dowodowego to właśnie sądy przyznają kilkukrotnie wyższe świadczenia za 1% uszczerbku na zdrowiu.
Procentowy uszczerbek na zdrowiu nie podlega, jak w przypadku ZUS/KRUS, prostemu przeliczeniu na wysokość zadośćuczynienia pieniężnego, lecz stanowi punkt orientacyjny dla sądu, pozwalający mniej więcej zorientować się w zakresie doznanej krzywdy.
Czy na podstawie wyroku sądowego można otrzymać znacznie wyższe kwoty za 1% uszczerbku na zdrowiu – sprawa z Tarnowa
Jak najbardziej jest to możliwe. Przykładem jest wyrok Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 3 czerwca 2025 roku (sygn. akt I C 20/22). Sąd ten przyznał, że wyjściowa należna kwota dla powódki to 75 000 zł. W toku sprawy biegli z zakresu medycyny sądowej orzekli u powódki 15% uszczerbku na zdrowiu, głównie za blizny twarzy oraz częściowe uszkodzenie nerwu twarzowego.
Podczas prowadzonego postępowania przedsądowego z ubezpieczycielem pojazdu sprawcy wypadku towarzystwo wypłaciło powódce jedynie 36 400 zł. Z uwagi na rażąco zaniżone zadośćuczynienie powódka zdecydowała się skierować sprawę do sądu. W toku sprawy sądowej, poza biegłymi z zakresu medycyny, pełnomocnik powódki wniósł o biegłego z zakresu psychologii, który wskazał na traumę i powypadkowy stres pourazowy.
Sąd przychylił się do twierdzeń pełnomocników z Kancelarii Adwokatów i Radców Prawnych Łebek, Madej i Wspólnicy, iż o wysokości kwoty, jaka jest należna powódce tytułem zadośćuczynienia, decydują przede wszystkim ujemne następstwa wypadku, jakich doświadczyła powódka w codziennym funkcjonowaniu.
W przedmiotowej sprawie Sąd (przeliczając matematycznie zasądzone zadośćuczynienie w proporcji do ustalonego uszczerbku na zdrowiu w związku z wypadkiem) przyznał kwotę 5 000 zł za 1% uszczerbku na zdrowiu. Gdyby świadczenia takie Sąd wyliczył na podstawie stawek ZUS to powódka otrzymałaby jedynie kwotę 24 540 zł, zaś w KRUS 21 465 zł.
Ile Sąd zasądził w przeliczeniu za 1% uszczerbku – sprawa ze Szczecina
Inną sprawą prowadzoną przez Kancelarię Adwokatów i Radców Prawnych Łebek, Madej i Wspólnicy jest sprawa o sygn. akt IC 626/18, zakończona w I Instancji przez Sąd Okręgowy w Szczecinie wyrokiem z dnia 05 marca 2025 r. W wyniku wypadku komunikacyjnego powód doznał złamania wyrostka stawowego kręgu C7, urazu głowy, złamania końca dalszego kości promieniowej prawej, zwichnięcia kości skokowej prawej, wielofragmentowego złamania miednicy po stronie prawej, stłuczenia nerwu kulszowego prawego. Proces leczenia został zakłócony koniecznością wszczepienia protezy stawu biodrowego oraz kilkuletnim leczeniem infekcji wymuszającym wielokrotne reoperacje.
W toku prowadzonego postępowania likwidacyjnego ubezpieczyciel pojazdu sprawcy wypadku wypłacił 51 184 zł. Z tego też względu powód zdecydował się złożyć pozew. Biegli z zakresu medycyny w toku sprawy orzekli, że u powoda występuje 45% trwałego uszczerbku na zdrowiu w związku z wypadkiem.
Sąd I Instancji w uzasadnieniu do wyroku wskazał, że adekwatną kwotą zadośćuczynienia będzie 210 000 zł. Kwota ta, zdaniem Sądu, miała uwzględniać rodzaj doznanych obrażeń, charakter zdarzenia i okoliczności mu towarzyszące, a także wiek powoda i ujemne konsekwencje, jakie wiązały się z odczuwanymi dolegliwościami bólowymi oraz utratą możliwości samodzielnego funkcjonowania przez określony czas.
Tym samym przy przeliczeniu otrzymanego zadośćuczynienia względem występującego po wypadku uszczerbku na zdrowiu, stwierdzić należy, że powód za 1% uszczerbku otrzymał sumę 4 666,66 zł. Gdyby świadczenia takie Sąd wyliczył na podstawie stawek ZUS to powód łącznie otrzymałby jedynie 73 620 zł, zaś z KRUS 64 395 zł.
Roszczenia za uszczerbek na zdrowiu – podsumowanie
Jak wynika z przedstawionych wyżej opisów spraw, często się zdarza, że kwota wypłacona przez ZUS/KRUS za doznany uszczerbek na zdrowiu nie pokrywa wszystkich strat moralnych i finansowych. W takiej sytuacji poszkodowany ma prawo dochodzić roszczeń uzupełniających bezpośrednio od pracodawcy lub od ubezpieczyciela w ramach polisy OC.
Kancelaria Łebek, Madej i Wspólnicy specjalizuje się w dochodzeniu roszczeń, w tym tych za doznany uszczerbek na zdrowiu. Nasi eksperci dokładnie analizują dokumentację oraz prowadzą sprawę by uzyskać dla naszych klientów poszkodowanych w wypadkach przy pracy, jak i komunikacyjnych jak najwyższe świadczenia. W imieniu klienta negocjujemy z ubezpieczycielami wypłatę zadośćuczynienia za ból i krzywdę. Skontaktuj się z nami w celu bezpłatnej analizy sprawy.
Ile wynosi kwota za 1% uszczerbku na zdrowiu z ZUS i KRUS w 2026 roku?
W przypadku decyzji wydawanych przez ZUS do końca marca 2026 roku stawka za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu wynosi 1 636 zł. Osoby podlegające ubezpieczeniu w KRUS za ten sam 1% uszczerbku mogą otrzymać wypłatę w wysokości 1 431 zł.
Czy można uzyskać wyższe odszkodowanie niż kwoty wypłacane przez ZUS lub KRUS?
Tak, poszkodowani mogą dochodzić roszczeń uzupełniających od ubezpieczyciela sprawcy lub pracodawcy, a kwoty przyznawane przez sądy są często kilkukrotnie wyższe niż świadczenia zryczałtowane.
Co bierze pod uwagę sąd, ustalając wysokość zadośćuczynienia za wypadek?
Sąd analizuje przede wszystkim zakres doznanej krzywdy, rodzaj obrażeń, wiek poszkodowanego oraz ujemne następstwa wypadku w codziennym funkcjonowaniu, takie jak ból czy trauma psychiczna. Procentowy uszczerbek na zdrowiu nie jest tu sztywnym przelicznikiem, lecz stanowi punkt orientacyjny pozwalający ocenić skalę cierpienia.