Linia elektroenergetyczna a budowa domu – czy można otrzymać odszkodowanie?

Planowanie budowy domu jednorodzinnego wiąże się z koniecznością analizy wielu uwarunkowań prawnych i technicznych. Jednym z często spotykanych problemów jest lokalizacja działki w pobliżu linii elektroenergetycznych średniego lub wysokiego napięcia. Tego rodzaju infrastruktura może istotnie ograniczać możliwości zabudowy oraz wpływać na bezpieczeństwo, koszty inwestycji, a także wartość nieruchomości. Czy w związku z tym można otrzymać odszkodowanie za przebiegające przez działkę linie średniego lub wysokiego napięcia?

Co warto wiedzieć budując dom w pobliżu linii średniego i wysokiego napięcia?

W pierwszej kolejności należy wskazać, że w polskim porządku prawnym istnieje szereg przepisów regulujących kwestie dotyczące możliwości zabudowy w pobliżu linii elektroenergetycznych z uwzględnieniem odległości od linii, odległości linii od dachu budynku czy możliwości prowadzenia robót budowlanych w pobliżu linii.

Przy budowie domu konieczne jest również zastosowanie się do zapisów Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego lub warunków zabudowy, które określają dopuszczalne odległości od granic działki czy maksymalną wysokość zabudowy. Zapisy te mogą również doprecyzowywać odpowiednie odległości od linii elektroenergetycznych, dostosowując je do rodzaju terenu oraz planowanej zabudowy. Brak uwzględnienia wskazanych norm w projekcie budynku może skutkować brakiem możliwości uzyskania pozwolenia na budowę.

Z uwagi na powyższe ograniczenia właścicielowi nieruchomości powinna zostać odpowiednio wynagrodzona konieczność dostosowania się do nich w przypadku, gdy operator sieci, do którego należą przechodzące przez działkę linie, nie miał uprawnienia do ich posadowienia.

Jakie podjąć kroki, aby móc uzyskać odszkodowanie dotyczące służebności przesyłu?

Zatem jakie należy podjąć działania, aby zweryfikować, czy mamy prawo do roszczeń finansowych? Na wstępie konieczne będzie ustalenie, czy właściciel sieci – czyli przedsiębiorca przesyłowy – posiada ustanowioną służebność przesyłu na posiadanej przez nas nieruchomości lub czy dysponuje decyzją organu, która umożliwiała mu przeprowadzenie infrastruktury w taki sposób. Informacje takie możemy pozyskać z wpisów w księdze wieczystej, a także bezpośrednio od przedsiębiorcy przesyłowego lub odpowiednich organów. Warto już na tym etapie skorzystać z pomocy profesjonalisty, który będzie wiedział, jak odczytać treść księgi wieczystej oraz ustali kwestie ewentualnych uprawnień przedsiębiorcy prawidłowo, a także zaproponuje dalsze kroki.

Roszczenia przysługujące właścicielowi działki a służebność przesyłu

W przypadku ustalenia, że przedsiębiorca przesyłowy nie dysponował żadnym tytułem prawnym do posadowienia na działce słupa energetycznego lub przeprowadzenia przez działkę linii energetycznych, a obecnie nadal korzysta ze wskazanej infrastruktury bez uregulowania tej sytuacji, właścicielowi nieruchomości przysługuje szereg roszczeń.

Jeżeli przechodzące przez działkę linie energetyczne znacząco utrudniają nam korzystanie z niej, możemy wnioskować do przedsiębiorcy o ich usunięcie lub chociażby przesunięcie, tak aby zmniejszyć ich uciążliwość. W sytuacji, gdy infrastruktura całkowicie uniemożliwia nam korzystanie z posiadanej nieruchomości istnieje również możliwość wykupu nieruchomości przez przedsiębiorcę przesyłowego, jednak tylko w przypadku, gdy wartość urządzeń znajdujących się na działce przewyższy wartość samej nieruchomości.

Oprócz wskazanych powyżej roszczeń, właścicielowi przysługuje również rekompensata finansowa od przedsiębiorcy przesyłowego za korzystanie z jego nieruchomości w celu eksploatacji urządzeń. Wyróżnić należy:

• wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości za okres przed ustanowieniem służebności przesyłu/usunięciem urządzenia z działki,
• wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu,
• odszkodowanie uzyskiwane w trybie administracyjnym.

W jakiej wysokości można otrzymać wynagrodzenie?

Kwoty wynagrodzenia za przebiegające przez działkę linie średniego lub wysokiego napięcia bywają bardzo różne i zależne są od kilku czynników, m.in.:

• wartości zajętej nieruchomości i sposobu korzystania z niej,
• powierzchni zajętej przez urządzenie,
• rodzaju urządzenia,
• dodatkowych uciążliwości wywołanych przez obecność urządzeń na nieruchomości.

W jednym z naszych artykułów wskazujemy również konkretne przypadki otrzymania wynagrodzenia za posiadaną na swoim gruncie infrastrukturę elektroenergetyczną.

Linie energetyczne na działce a roszczenia finansowe – podsumowanie

Linia średniego lub wysokiego napięcia na działce może znacząco utrudnić budowę domu, ale jednocześnie daje podstawy do ubiegania się o odszkodowanie lub wynagrodzenie. Każdy przypadek jest indywidualny i wymaga analizy prawnej oraz technicznej. Jeśli szukasz pomocy w weryfikacji stanu prawnego swojej nieruchomości, a następnie dochodzeniu odszkodowania za słupy, linie energetyczne lub inne urządzenia przesyłowe – skontaktuj się z Kancelarią Łebek, Madej i Wspólnicy.