Wakacje to okres intensywnych zagranicznych podróży. Zatłoczone drogi, zmęczenie jazdą czy chwila nieuwagi innych uczestników ruchu w czasie zwiedzania często prowadzą do niebezpiecznych zdarzeń. Co zrobić w razie kolizji za granicą? Kto odpowiada za wypadek z udziałem zagranicznego pojazdu? Gdzie zgłosić roszczenia? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz w poniższym poradniku. Koszty naprawy aut i leczenia w euro potrafią być gigantyczne – dlatego znajomość swoich praw to podstawa.
Jakie dokumenty są potrzebne w razie wypadku za granicą?
Wybierając się za granicę przede wszystkim musisz posiadać ważne ubezpieczenie OC pojazdu. To ubezpieczenie chroni Cię nie tylko w Polsce, ale także na terenie państw będących członkami Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG – czyli Unia Europejska, Islandia, Norwegia, Liechtenstein) oraz w Szwajcarii i Wielkiej Brytanii.
Gdzie potrzebujesz Zielonej Karty?
Jeżeli wybierasz się poza obszar EOG, sprawa wygląda nieco inaczej. Certyfikat Zielonej Karty jest niezbędny m.in. w Albanii, Azerbejdżanie, Macedonii, Maroko, Mołdawii, Tunezji, Turcji, czy Ukrainie.
Uwaga na zmiany prawne: Zielona Karta nie jest już ważna na terytorium Rosji i Białorusi. Kraje te zostały wyłączone z międzynarodowego Systemu Zielonej Karty. Aby legalnie poruszać się pojazdem po tych państwach, musisz wykupić lokalne ubezpieczenie graniczne. Z kolei w Bośni i Hercegowinie oraz Czarnogórze wystarczy już zwykłe polskie OC.
Przygotuj się przed drogą – pobierz druk oświadczenia o zdarzeniu drogowym
Wybierając się za granicę, warto wcześniej wydrukować i schować do schowka polsko-angielskie oświadczenie o zdarzeniu drogowym. W stresującej sytuacji bariera językowa bywa ogromnym utrudnieniem. Gotowy druk możesz pobrać bezpośrednio ze strony Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych – kliknij tutaj.
Co zrobić na miejscu wypadku? Krok po kroku
Jeśli dojdzie do najgorszego, zachowaj spokój i postępuj według poniższej ścieżki:
- Zadbaj o bezpieczeństwo – włącz światła awaryjne, rozstaw trójkąt ostrzegawczy i załóż kamizelkę odblaskową (w wielu krajach to bezwzględny obowiązek).
- Wezwij służby ratunkowe – jeżeli ktokolwiek odniósł obrażenia, natychmiast zadzwoń pod numer alarmowy.
- Kiedy wezwać policję? – warto to zrobić, gdy sprawca nie przyznaje się do winy, zachowuje się podejrzanie (np. może być pod wpływem alkoholu), nie ma dokumentów lub gdy bariera językowa uniemożliwia porozumienie. Dopilnuj, aby policja sporządziła protokół – poproś o jego kopię lub chociaż zapisz numer sprawy i dane komisariatu.
- Zabezpiecz dowody – zrób zdjęcia uszkodzeń pojazdów, tablic rejestracyjnych, naklejek na szybach, a także ogólnego widoku miejsca wypadku (uwzględniając znaki i sygnalizację).
- Spisz dane sprawcy – to absolutny klucz w drodze do uzyskania odszkodowania. Potrzebujesz imienia i nazwiska kierowcy oraz jego adresu, marki, modelu i numeru rejestracyjnego auta oraz nazwy zagranicznego towarzystwa ubezpieczeniowego i numeru polisy OC.
Jeśli nikt nie ucierpiał, wypełnijcie wspólnie wspomniane wcześniej polsko-angielskie oświadczenie. Upewnij się, że sprawca podpisał dokument i przyznaje się w nim do winy.
Odszkodowanie po wypadku za granicą – jak je uzyskać?
Jeżeli do zdarzenia doszło w państwie należącym do EOG, prawo ułatwia Ci dochodzenie odszkodowania. Szkodę możesz zlikwidować na dwa sposoby:
- Bezpośrednio u ubezpieczyciela sprawcy za granicą (wymaga to znajomości języka i zagranicznych procedur).
- W Polsce, za pośrednictwem tzw. reprezentanta do spraw roszczeń. Każde zagraniczne towarzystwo z EOG ma w Polsce swojego polskiego odpowiednika, który przeprowadzi proces likwidacji szkody w języku polskim.
Mając jedynie numer rejestracyjny i kraj rejestracji pojazdu sprawcy, reprezentanta w Polsce możesz łatwo ustalić poprzez wyszukiwarkę na stronie PBUK.
Ważne: Zgodnie z przepisami, odszkodowanie jest wyliczane według prawa miejsca zdarzenia. Oznacza to, że jeśli wypadek miał miejsce w Niemczech czy we Włoszech, to tamtejsze zasady wypłaty odszkodowania i zadośćuczynienia za krzywdę będą miały zastosowanie do Twojej sprawy.
Wielu poszkodowanych rezygnuje z dochodzenia należnych im świadczeń po wypadku za granicą z uwagi barierę językową czy przez obawę przed nieznanymi procedurami. Tymczasem likwidacja szkody przez polskiego reprezentanta sprawcy ułatwia dochodzenie roszczeń. Faktycznie sprawa rozpoznawana jest co do zasady według prawa kraju, w którym doszło do wypadku. Zagraniczni ubezpieczyciele często wykorzystują nieznajomość tamtejszych realiów przez poszkodowanych. Dotyczy to zwłaszcza szkód osobowych i uzyskania zadośćuczynienia, jak i rekompensaty kosztów leczenia i rehabilitacji. Jeśli zagraniczny ubezpieczyciel zwleka z wypłatą, oferuje kwotę, która nie pokrywa naprawy pojazdu czy poniesionych kosztów leczenia, pomoc wyspecjalizowanej kancelarii bywa jedynym sposobem na uzyskanie należnej rekompensaty.
Wypadek komunikacyjny za granicą nie z Twojej winy – podsumowanie
Wypadek za granicą nie musi oznaczać skomplikowanej walki o odszkodowanie. Najważniejsze jest zabezpieczenie miejsca zdarzenia, zebranie dokumentacji i danych sprawcy oraz zgłoszenie szkody do właściwego ubezpieczyciela lub jego reprezentanta w Polsce.
Pamiętaj, że odszkodowanie jest ustalane zgodnie z prawem kraju, w którym doszło do wypadku, dlatego w razie problemów z wypłatą świadczeń warto skorzystać z pomocy specjalistów. Dzięki odpowiedniemu przygotowaniu i znajomości procedur łatwiej uzyskasz należną rekompensatę.
Gdzie zgłosić szkodę po wypadku za granicą?
Szkodę możesz zgłosić bezpośrednio do zagranicznego ubezpieczyciela sprawcy lub – co jest znacznie prostsze – do jego reprezentanta ds. roszczeń w Polsce. Korzystając z bazy danych Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (PBUK), możesz sprawdzić, które polskie towarzystwo ubezpieczeniowe reprezentuje ubezpieczyciela sprawcy i u niego złożyć komplet dokumentów w języku polskim.
Ile jest czasu na zgłoszenie szkody z zagranicy?
Terminy przedawnienia roszczeń zależą od przepisów kraju, w którym doszło do wypadku. W większości państw europejskich na zgłoszenie szkody masz od 3 do 5 lat, jednak w niektórych krajach terminy te mogą być krótsze. W przypadku szkód osobowych (uszczerbek na zdrowiu) terminy te są zazwyczaj dłuższe. Mimo to, szkodę należy zgłosić jak najszybciej.
Co zrobić, gdy sprawca wypadku uciekł lub nie ma ubezpieczenia OC?
Jeżeli wypadek miał miejsce w kraju EOG, a sprawca zbiegł lub jego pojazd nie był ubezpieczony, nie zostajesz bez pomocy. W takiej sytuacji możesz zgłosić się do odpowiednika Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w kraju zdarzenia lub zwrócić się o pomoc do Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Warunkiem koniecznym jest jednak zazwyczaj posiadanie notatki policyjnej z miejsca wypadku, która potwierdza okoliczności zdarzenia.