Plan rozwoju sieci elektroenergetycznej na lata 2025–2034 przewiduje rozbudowę i modernizację infrastruktury przesyłowej w Polsce. Według założeń celem tych działań jest zapewnienie stabilnych dostaw energii elektrycznej oraz dostosowanie systemu do rosnącego udziału odnawialnych źródeł energii. W praktyce oznacza to budowę nowych linii wysokiego napięcia oraz modernizację już istniejących. Sprawdź co możesz zrobić jeśli urządzenia przesyłowe planowane są na twojej nieruchomości.
Co zakłada plan PSE na rozbudowę sieci elektroenergetycznych na najbliższe lata?
Plan rozwoju sieci elektroenergetycznej (przesyłowej) na lata 2025–2034 to dokument przygotowany przez operatora systemu przesyłowego wysokich napięć – Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE). Określa on, jak w ciągu 10 lat będzie rozbudowywana infrastruktura przesyłowa, tak aby zapewnić bezpieczeństwo dostaw energii i umożliwić transformację energetyczną. Plan określa rozwój Krajowego Systemu Elektroenergetycznego (KSE) w perspektywie 10 lat. Dokument obejmuje m.in.: prognozy zapotrzebowania na energię, rozwój infrastruktury przesyłowej, przyłączenia nowych źródeł energii oraz analizę bezpieczeństwa pracy systemu.
Natomiast same plany rozwojowe obejmują:
- budowę ok. 4700 km nowych linii 400 kV (w tym około 1600 km linii HVDC),
- budowę 28 nowych stacji elektroenergetycznych,
- modernizację ok. 110 istniejących stacji elektroenergetycznych.
Czy przez Twoją działkę będzie przebiegać linia wysokiego napięcia?
Plan rozwoju sieci wskazuje główne kierunki nowych linii oraz modernizacji istniejących. Pamiętajmy, jednak że są to tylko ogólne założenia. Dokładne przebieg trasy zostanie wyznaczony na etapie projektowania konkretnej inwestycji. Na stronie Polskich Sieci Energetycznych znajduje się mapa z przebiegiem planowanych sieci wysokich napięć.
Jeśli twoja działka znajduje się w rejonie potencjalnych inwestycji przesyłowych warto już wcześniej zweryfikować czy linia energetyczna będzie przez nią przebiegać. Można to zrobić min. poprzez analizę dokumentów dostępnych w urzędzie gminy i weryfikację informacji na stronie operatora (PSE). Pozyskanie informacji na wczesnym etapie inwestycji pozwoli odpowiednio przygotować się do negocjacji z przedsiębiorstwem przesyłowym.
Czy można skutecznie sprzeciwić się posadowieniu urządzeń przesyłowych na naszej nieruchomości?
Jako właściciel działki masz prawo negocjować warunki przebiegu linii, ale całkowite zablokowanie inwestycji nie będzie możliwe. Pamiętajmy, że planowane linie elektroenergetyczne są inwestycją celu publicznego, której realizacja będzie możliwa nawet bez zgody właściciela nieruchomości, na podstawie wydanej przez właściwego wojewodę decyzji administracyjnej. Warto jednak podkreślić, że przed rozpoczęciem prac na nieruchomości przedsiębiorca przesyłowy lub upoważniony przez niego wykonawca ma obowiązek podjąć z właścicielem negocjacje w celu ustanowienia odpłatnej służebności przesyłu, w treści której określony zostanie sposób i zakres korzystania z nieruchomości.
Służebność przesyłu – ustalenie wysokości wynagrodzenia za jej ustanowienie
Służebność przesyłu jest ograniczonym prawem rzeczowym uregulowanym w Kodeksie cywilnym. Polega ona na tym, że właściciel nieruchomości zgadza się, aby przedsiębiorstwo przesyłowe korzystało z części jego gruntu w zakresie niezbędnym do budowy, eksploatacji i naprawy urządzeń przesyłowych. W zamian właściciel otrzymuje wynagrodzenie, którego wysokość strony mogą ustalić w trakcie negocjacji. Wysokość wynagrodzenia za ustanowienie służebności ustalana jest indywidualnie, na podstawie poniższych czynników:
- wartości rynkowej nieruchomości,
- rodzaju infrastruktury przesyłowej,
- położenia i kształtu działki,
- powierzchni pasa służebności i pasa eksploatacyjnego,
- ograniczeń związanych z posadowieniem urządzeń: np. w możliwości zabudowy, prowadzenia upraw, zbiorów plonów itp.,
- zmniejszenia wartości nieruchomości,
- przeznaczenia nieruchomości.
Sporządzenie wyceny będzie najczęściej wymagać specjalistycznej wiedzy. W takim przypadku z pomocą przychodzą rzeczoznawcy majątkowi, którzy mogą dokonać profesjonalnego wyliczenia wartości wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu. Wycena rzeczoznawcy majątkowego umożliwi stronom określenie wzajemnych roszczeń, nie jest jednak wiążąca dla stron i nic nie stoi na przeszkodzie ustalenia wynagrodzenia w wysokości wyższej niż ta wskazana przez rzeczoznawcę.
Co jeśli strony nie dojdą do porozumienia w zakresie ustanowienia służebności?
W przypadku braku porozumienia z PSE, prawo do dysponowania naszym gruntem ustalone zostanie na podstawie decyzji administracyjnej wydanej przez właściwego wojewodę (droga sądowa o ustanowienie służebności za wynagrodzeniem będzie w tym przypadku wyłączona). W tym samym trybie (decyzji administracyjnej) ustalone zostanie również odszkodowanie za posadowienie na naszej nieruchomości urządzeń przesyłowych. Jeśli nie zgadzamy się z wysokością odszkodowania przysługiwać nam będzie możliwość złożenia odwołania, jednak termin na jego złożenie jest bardzo krótki i wynosi często 7 dni.
Służebność przesyłu – wsparcie Kancelarii Łebek, Madej i Wspólnicy
Plan rozwoju sieci elektroenergetycznej na lata 2025–2034 to duża inwestycja, która przebiegać będzie przez kilkaset tysięcy nieruchomości. Jeśli Twoja działka znajdzie się na trasie planowanej linii, warto skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Kancelaria Łebek, Madej i Wspólnicy oferuje kompleksowe wsparcie na każdym etapie sprawy, z uwzględnieniem Państwa indywidualnych uwag i potrzeb.
Czym jest plan rozwoju sieci elektroenergetycznej na lata 2025–2034?
Jest to dokument przygotowany przez Polskie Sieci Elektroenergetyczne, który określa strategię rozbudowy infrastruktury przesyłowej w Polsce w ciągu najbliższej dekady. Projekt zakłada budowę około 4700 km nowych linii wysokiego napięcia oraz licznych stacji elektroenergetycznych w celu zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego kraju. Plan ten ma kluczowe znaczenie dla stabilności dostaw energii oraz integracji odnawialnych źródeł z systemem krajowym.
Czy mogę zablokować budowę linii energetycznej na mojej działce?
Całkowite zablokowanie inwestycji nie jest możliwe, ponieważ linie elektroenergetyczne są uznawane za inwestycje celu publicznego. Realizacja projektu może odbyć się nawet bez zgody właściciela na podstawie decyzji administracyjnej wydanej przez wojewodę. Właściciel nieruchomości zachowuje jednak prawo do negocjowania warunków przebiegu linii oraz wysokości wynagrodzenia za służebność.
Jak ustalana jest wysokość wynagrodzenia za służebność przesyłu?
Wysokość świadczenia ustalana jest indywidualnie na podstawie takich czynników jak wartość rynkowa nieruchomości, powierzchnia pasa służebności oraz zakres ograniczeń w korzystaniu z gruntu. W procesie wyceny warto skorzystać z pomocy rzeczoznawcy majątkowego, który profesjonalnie określi wartość roszczeń. Choć taka wycena nie jest wiążąca, stanowi solidną podstawę do negocjacji wyższej kwoty z przedsiębiorstwem przesyłowym.