Linie wysokiego napięcia – wynagrodzenie za słup na działce

Wielu właścicieli nieruchomości nie zdaje sobie sprawy, że obecność słupa energetycznego czy linie wysokiego napięcia na działce to utrudnienie, za które może należeć się rekompensata finansowa. Przedsiębiorstwo energetyczne korzysta z cudzego gruntu, a więc – zgodnie z przepisami – powinno za to zapłacić. Podstawą prawną dochodzenia roszczeń jest tzw. służebność przesyłu. To prawo, które pozwala firmie przesyłowej korzystać z fragmentu działki w celu utrzymania na niej sieci energetycznej. W zamian właściciel gruntu ma prawo do odpowiedniego wynagrodzenia.

Jak ustala się wysokość wynagrodzenia za linie wysokiego napięcia?

Kwota wynagrodzenia zależy od kilku czynników – przede wszystkim od powierzchni działki zajętej przez słup energetyczny czy napowietrzną linię energetyczną wysokiego napięcia oraz od tego, jak bardzo ogranicza ona możliwość korzystania z nieruchomości.

Im wyższe napięcie infrastruktury energetycznej, tym szersze pole jej oddziaływania,  a tym samym większe ograniczenia dla właściciela działki. Wysokość roszczeń wzrasta wraz z większym zakresem ograniczeń, jakie powodują sieci energetyczne. Co za tym idzie, wyższe napięcie słupa czy linii energetycznej ma bezpośrednie przełożenie na wzrost wysokości rekompensaty finansowej.

Co jeszcze ma znaczenie?

Znaczenie przy ustaleniu wynagrodzenia za linie wysokiego napięcia ma też lokalizacja i przeznaczenie gruntu – inne stawki dotyczą działki budowlanej, a inne rolnej. Nie bez znaczenia jest również długość i przebieg infrastruktury przez działkę. Dokładną wysokość rekompensaty ustala zazwyczaj rzeczoznawca majątkowy lub biegły sądowy, uwzględniając powyższe czynniki. Kwoty te mogą sięgać od kilku do nawet kilkuset tysięcy złotych.

W praktyce sąd lub rzeczoznawca majątkowy analizuje m.in.: 

• Wartość rynkową działki i powierzchnię pasa eksploatacyjnego.
• Obniżenie wartości nieruchomości z powodu obecności słupa lub linii energetycznej.
• Ograniczenia w zabudowie, uprawie lub sprzedaży gruntu.

Co jeśli słup wysokiego napięcia stoi od wielu lat?

Wielu właścicieli gruntów zastanawia się, czy mogą żądać pieniędzy, jeśli słup energetyczny wysokiego napięcia stoi na działce od kilkudziesięciu lat. Odpowiedź brzmi: tak, ale z pewnymi ograniczeniami. Jeśli zakład energetyczny nigdy nie uzyskał zgody na korzystanie z gruntu we właściwej formie i nie dysponuje odpowiednim tytułem prawnym do korzystania z gruntu, właściciel może domagać się:

• Wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości (co do zasady za ostatnie 6 lat).
• Ustanowienia służebności przesyłu (tzw. wynagrodzenia na przyszłość).

Zdarza się, że przedsiębiorstwo energetyczne powołuje się na kwestię zasiedzenia. Zarzut ten może zostać podważony. Instytucja służebności przesyłu została wprowadzona do Kodeksu cywilnego w 2008 roku. W jednych z najnowszych orzeczeń Sąd Najwyższy wyszedł z założenia, że dopiero z tą datą stało się możliwe zarówno jej ustanowienie, jak też nabycie w drodze zasiedzenia. (tak m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z 14 października 2021 r. sygn. akt V CSKP 69/21 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z 24 lutego 2023 r. sygn. akt III CZP 108/22).

Jak uzyskać wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu krok po kroku?

1. Zgromadź odpowiednie dokumenty (numer działki, numer księgi wieczystej, dokument potwierdzający prawo własności gruntu).
2. Ustal, kto jest właścicielem sieci energetycznej wysokiego napięcia i czy dysponuje odpowiednim tytułem do korzystania z nieruchomości. Tu pomocne będą wszelkie dokumenty potwierdzające obecność urządzeń na działce, np. umowy dotyczące infrastruktury przesyłowej, decyzje administracyjne czy dokumenty ograniczające prawo własności lub swobodę użytkowania gruntu.
3. Skieruj wezwanie do zawarcia umowy służebności przesyłu za wynagrodzeniem,
4. Jeśli firma energetyczna nie odpowie lub odmówi zawarcia umowy – złóż do sądu wniosek o ustanowienie służebności przesyłu za wynagrodzeniem i/lub pozew o bezumowne korzystanie za okres do 6 lat wstecz.

Linie wysokiego napięcia – pomoc kancelarii w uzyskaniu wynagrodzenia za słup na działce

Słupy energetyczne czy linie wysokiego napięcia mają ogromny wpływ na wartość działki i sposób korzystania z  nieruchomości. Jako właściciel możesz dochodzić roszczeń wobec przedsiębiorstwa energetycznego, jeśli zakład energetyczny korzysta z Twojej nieruchomości bez tytułu prawnego. Wysokość rekompensaty finansowej zależy m.in. od rodzaju posadowionych urządzeń przesyłowych. Rekompensata w stosunku do nieruchomości, na której znajdują się np. linie wysokiego napięcia co do zasady powinna zostać wyżej oszacowana niż sieć energetyczna niskiego napięcia. Choć należy mieć na względzie, iż na sprawę należy patrzeć kompleksowo – uwzględniając również pozostałe czynniki wpływające na wysokość wynagrodzenia. 

Jeśli potrzebujesz pomocy w wyegzekwowaniu swoich praw związanych z posadowieniem słupa czy linii energetycznej wysokiego napięcia, zachęcamy do kontaktu z Kancelarią Łebek, Madej i Wspólnicy.