Słup energetyczny na polu uprawnym może oznaczać nie tylko problem z prowadzeniem prac polowych. Urządzenia przesyłowe mogą powodować również straty w plonach, utrudniać korzystanie z gruntu i prowadzić do utraty części dochodów z gospodarstwa. Sprawdź, kiedy utracone korzyści i straty w plonach mogą mieć wpływ na wysokość odszkodowania.
Słup energetyczny na polu uprawnym – co oznacza dla właściciela?
Służebność przesyłu może być ustanowiona również na nieruchomości rolnej. Pozwala przedsiębiorstwu przesyłowemu korzystać z gruntu w zakresie potrzebnym do prawidłowego funkcjonowania urządzeń, takich jak słupy, linie energetyczne czy inne elementy infrastruktury. Dla właściciela pola oznacza to jednak konkretne ograniczenia.
Słup może utrudniać przejazd ciągnikiem lub kombajnem, zmniejszać możliwość swobodnego wykorzystania części działki albo powodować konieczność wpuszczania na teren pola pracowników przedsiębiorstwa przesyłowego, w celu wykonania naprawy urządzeń przesyłowych. Każde ograniczenie powinno być więc oceniane z uwzględnieniem sposobu faktycznego wykorzystywania pola, rodzaju upraw oraz tego, w jaki sposób urządzenia przesyłowe wpływają na możliwość prowadzenia prac rolniczych.
Służebność przesyłu a straty w plonach
Na polu uprawnym szkoda może powstać podczas instalacji urządzeń przesyłowych lub później podczas ich modernizacji. Wjazd specjalistycznego sprzętu może zniszczyć zasiewy, uszkodzić rośliny, albo naruszyć strukturę gleby. Jeżeli takie zdarzenie rzeczywiście nastąpiło, trzeba ustalić jego zakres oraz wartość poniesionej na polu uprawnym szkody. Przykładowo może chodzić o zniszczoną część uprawy pszenicy, kukurydzy czy rzepaku, koszty przywrócenia pola do właściwego stanu albo inne rzeczywiste wydatki związane z usunięciem skutków zdarzenia.
Utracone korzyści w wyniku działalności przedsiębiorstwa przesyłowego
Utracone korzyści to inna kategoria niż rzeczywista strata. Chodzi o korzyść, którą właściciel prawdopodobnie uzyskałby, gdyby nie doszło do określonego zdarzenia. W przypadku gospodarstwa rolnego może to być przykładowo brak możliwości zebrania zaplanowanego plonu o wysokiej wartości wskutek wjechanie sprzętu energetycznego w środek plantacji rzepaku tuż przed żniwami. Rolnik traci czysty zysk, jaki uzyskałby ze sprzedaży zebranych nasion.
Samo stwierdzenie, że „gdyby nie prace przedsiębiorstwa, zebrałbym plon i sprzedał go z zyskiem”, może jednak nie wystarczyć. Trzeba wykazać, że uzyskanie takiej korzyści było rzeczywiście prawdopodobne oraz że istnieje odpowiedni związek między działaniem przedsiębiorstwa a utraconym dochodem.
Czy słup energetyczny może wpływać na wysokość odszkodowania?
Tak, ale sposób jego uwzględnienia zależy od rodzaju roszczenia. Stała obecność urządzeń może ograniczać sposób korzystania z pola i wpływać na jego wartość, natomiast konkretne zniszczenia powstałe podczas prac mogą powodować odrębną szkodę oraz utracone korzyści.
W przypadku nieruchomości rolnej trzeba zwrócić uwagę na praktyczne konsekwencje obecności infrastruktury. Jeżeli słup znajduje się w miejscu utrudniającym pracę maszyn, konieczne jest omijanie go podczas przejazdu. W związku z czym, urządzenie przesyłowe powoduje ograniczenie efektywnego wykorzystania części pola. Okoliczności te mogą mieć znaczenie przy ocenie zakresu obciążenia nieruchomości.
Jeszcze inaczej należy ocenić sytuację, w której przedsiębiorstwo przesyłowe wjeżdża na działkę i niszczy istniejącą uprawę. Wtedy analizie podlega konkretne zdarzenie, jego skutki oraz związek przyczynowy między działaniem przedsiębiorstwa a poniesioną stratą i utraconymi korzyściami.
Jak udowodnić straty w plonach i utracone korzyści?
W sprawach dotyczących gruntów rolnych dokumentacja może mieć bardzo duże znaczenie. Warto zachować zdjęcia pola przed rozpoczęciem prac i bezpośrednio po powstaniu szkody. Pomocne są także informacje o powierzchni uprawy, rodzaju zasiewu, przewidywanym plonie oraz cenach uzyskiwanych za dany produkt.
Warto również zachować dokumenty związane z prowadzeniem gospodarstwa. Faktury, ewidencja sprzedaży, umowy, dane dotyczące wcześniejszych zbiorów czy dokumentacja dotycząca wykonanych prac.
Jeżeli wysokość straty lub utraconych korzyści jest sporna, w praktyce znaczenie może mieć opinia rzeczoznawcy lub innego specjalisty posiadającego wiedzę dotyczącą produkcji rolnej. Im bardziej precyzyjne są dane dotyczące uprawy i jej wartości, tym łatwiej wykazać wysokość dochodzonego roszczenia.
Co zrobić, jeśli przedsiębiorstwo przesyłowe zniszczyło uprawy?
Jeżeli na Twoim polu doszło do zniszczenia upraw podczas budowy, konserwacji, naprawy albo innych prac związanych z linią energetyczną, gazową lub wodociągową w pierwszej kolejności zabezpiecz dowody. Zrób zdjęcia, zapisz datę i zakres prowadzonych prac. Następnie warto ustalić podstawę prawną korzystania z nieruchomości. Sprawdź dokumenty dotyczące działki, księgę wieczystą oraz korespondencję z przedsiębiorstwem przesyłowym. Dobrym kolejnym krokiem na tym etapie będzie kontakt z Kancelarią Łebek, Madej i Wspólnicy, która specjalizuje się w prowadzeniu spraw z zakresu służebności przesyłu.
Czy można żądać pieniędzy za straty w plonach?
Jeżeli działanie przedsiębiorstwa spowodowało konkretną szkodę w plonach, może powstać podstawa do dochodzenia odszkodowania. Trzeba jednak wykazać zakres szkody, jej wartość oraz związek z działaniem przedsiębiorstwa.
Czy można dochodzić utraconych korzyści ze sprzedaży plonów?
Jest to możliwe, jeżeli zdoła się wykazać, że uzyskanie dochodu było rzeczywiście prawdopodobne. Nie wystarczy jednak sama hipotetyczna możliwość uzyskania wyższych przychodów.
Jak udowodnić wysokość straty i utraconych korzyści?
Pomocne są przede wszystkim zdjęcia, informacje o powierzchni i rodzaju uprawy, dane dotyczące uzyskiwanych plonów, dokumentacja gospodarstwa oraz ceny sprzedaży. W bardziej skomplikowanych sprawach wysokość straty i utraconych korzyści może wymagać specjalistycznej analizy.