Trybunał Konstytucyjny orzekł, że dotychczasowa praktyka przedsiębiorstw przesyłowych, polegająca na korzystaniu z cudzych działek bez zawierania umów i bez wypłaty jakiegokolwiek wynagrodzenia właścicielom gruntów, narusza konstytucyjne prawo własności. TK podkreślił, że brak formalnego uregulowania sytuacji prawnej działek nie może być zastępowany mechanizmem zasiedzenia, który przez lata był wykorzystywany przez firmy przesyłowe, aby uniknąć wypłaty odszkodowania. Decyzja Trybunału otwiera tym samym drogę do dochodzenia roszczeń finansowych przez właścicieli nieruchomości, na których posadowiono infrastrukturę przesyłową, taką jak m.in. linie energetyczne, gazociągi czy wodociągi, umożliwiając im domaganie się wynagrodzenia za wieloletnie użytkowanie gruntów. Wyrok stanowi przełom w zakresie ochrony praw właścicieli działek i wzmacnia ich pozycję w relacjach z przedsiębiorstwami przesyłowymi, które przez dekady korzystały z ich nieruchomości bez formalnej podstawy prawnej.
Wyrok TK – co zmienia się dla właścicieli działek?
Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że wcześniejsze orzeczenia pozwalające przedsiębiorstwom przesyłowym na bezpłatne użytkowanie gruntów w oparciu o zasiedzenie prawa do służebności przesyłu przed 2008 r. naruszały konstytucyjną ochronę prawa własności oraz międzynarodowe standardy ochrony praw człowieka.
Orzeczenie ma fundamentalne znaczenie dla właścicieli nieruchomości, na których bezprawnie posadowiono i eksploatowano infrastrukturę techniczną, i znacząco wzmacnia konstytucyjną ochronę prawa własności.
Eksperci podkreślają, że decyzja TK ma duże znaczenie dla właścicieli działek, na których przez lata funkcjonowała infrastruktura techniczna bez odpowiedniego wynagrodzenia. Wyrok ma charakter wiążący zarówno dla sądów powszechnych, jak i Sądu Najwyższego, co oznacza, że właściciele gruntów mogą teraz dochodzić uregulowania prawnego oraz odszkodowania. Kwoty rekompensat mogą być znaczące i sięgać nawet kilkuset tysięcy złotych.