To pytanie często zadają sobie właściciele nieruchomości, na których posadowione są urządzenia przesyłowe, w tym słupy energetyczne. Obecność infrastruktury przesyłowej może istotnie utrudniać właścicielowi swobodne korzystanie z działki. Dlaczego warto się tym zainteresować? Poniżej omówiono dostępne środki prawne oraz czynniki, które mają wpływ na odszkodowanie za słupy energetyczne na działce.
W jaki sposób można uzyskać odszkodowanie za słupy energetyczne na działce?
Właściciel nieruchomości, na której zlokalizowano urządzenia przesyłowe (np. słup elektryczny), celem dochodzenia środków finansowych może rozważyć, w zależności od sytuacji, m.in. następujące roszczenia:
- Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości.
- Ustanowienie służebności przesyłu za wynagrodzeniem.
- Odszkodowanie dochodzone w trybie administracyjnym.
Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości – ile można uzyskać?
Właściciele nieruchomości, na których zlokalizowane są słupy energetyczne mogą rozważyć roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości na podstawie art. 224 k.c. w zw. z art. 225 k.c. Chodzi o przypadki, w których przedsiębiorstwo przesyłowe korzysta z nieruchomości bez zawartej umowy z właścicielem gruntu, bez tytułu prawnego.
Warto mieć na uwadze, że omawiane roszczenie dotyczy wynagrodzenia „za przeszłość”. Roszczenie obejmuje okres, co do zasady, do 6 lat wstecz od daty złożenia pozwu.
Od czego zależy wysokosć odszkodowania?
Wysokość odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości zależna jest od takich elementów, jak: wartość, rodzaj, położenie i przeznaczenie nieruchomości. Wysokość powinna odpowiadać rynkowej stawce za odpłatne udostępnienie nieruchomości do korzystania, przy uwzględnieniu stopnia ingerencji przedsiębiorcy przesyłowego w prawo własności. Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie nie obejmuje odszkodowania za spadek wartości nieruchomości. To odszkodowanie można uzyskać w ramach wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu. Dokładną wysokość wynagrodzenia ustala rzeczoznawca majątkowy lub biegły sądowy, uwzględniając powyższe czynniki.
Wysokość wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesytu – ile można uzyskać?
Na podstawie art. 305 § 2 k.c. właściciele nieruchomości, na których zlokalizowane są słupy energetyczne, mogą rozważyć wystąpienie do sądu. Składa wtedy wniosek o ustanowienie na rzecz przedsiębiorcy przesyłowego prawa do korzystania z jego nieruchomości w oznaczonym zakresie. Dzieje się to za odpowiednim wynagrodzeniem, które jest tzw. jednorazowym świadczeniem na przyszłość. Wysokość wynagrodzenia ustalana jest indywidualnie i zależy m.in. od:
- Powierzchni zajętej przez słup i przebiegających nad działką linii oraz tzw. pas eksploatacyjny.
- Przeznaczenia i wartości nieruchomości (np. na działce budowlanej obecność słupa elektrycznego zwykle powoduje większy spadek wartości niż na działce rolnej).
- Stopnia uciążliwości infrastruktury (np. linia napowietrzna ze słupami jest zwykle bardziej uciążliwa niż sama linia kablowa).
Wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu może obejmować:
- Wynagrodzenie za współkorzystanie z działki (z pasa gruntu, na którym znajdują się urządzenia przesyłowe).
- Odszkodowanie za obniżenie wartości nieruchomości (rekompensatę za utratę wartości nieruchomości spowodowaną posadowieniem na niej urządzeń przesyłowych).
Dokładną wysokość wynagrodzenia ustala zazwyczaj rzeczoznawca majątkowy lub biegły sądowy, uwzględniając powyższe czynniki.
Roszczenie odszkodowawcze dochodzone w trybie administracyjnym
W pewnych sytuacjach prawo przedsiębiorcy do korzystania z cudzej nieruchomości może wynikać z decyzji administracyjnej. Przykładowo: decyzji skutkującej ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości, wydawanej aktualnie m.in. na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wówczas właścicielowi nieruchomości lub jego następcom prawnym (spadkobiercom) może przysługiwać prawo do odszkodowania wyłącznie w drodze administracyjnej. O ile takie odszkodowanie nie zostało wcześniej przyznane. Odszkodowanie ustala i przyznaje co do zasady właściwy starosta. W trakcie postępowania wymagane jest powołanie biegłego rzeczoznawcy majątkowego, który sporządzi operat szacunkowy stanowiący podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania.
Odszkodowanie za słupy energetyczne na działce – podsumowanie
Zakres możliwych roszczeń oraz ich wartość zależą od indywidualnych okoliczności danej sprawy. Ze względu na złożony charakter zagadnień prawnych i faktycznych warto skorzystać ze wsparcia doświadczonego prawnika. Rzetelna analiza sytuacji oraz właściwie dobrana strategia znacząco zwiększają szanse na odszkodowanie za słupy energetyczne na działce. Zachęcamy do kontaktu z naszą kancelarią — przygotujemy dla Państwa najkorzystniejsze rozwiązanie.
Czym jest odszkodowanie za słupy energetyczne na działce?
To zbiorcze określenie roszczeń finansowych przysługujących właścicielowi gruntu wobec przedsiębiorstwa przesyłowego. W praktyce obejmuje ono najczęściej wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości (za okres przeszły) oraz wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu (świadczenie na przyszłość), które rekompensuje również spadek wartości działki.
Od czego zależy wysokość odszkodowania za słup?
Kwota zależy przede wszystkim od wartości i przeznaczenia działki (wyższe stawki dla działek budowlanych), powierzchni zajętej przez infrastrukturę (wraz z pasem eksploatacyjnym) oraz stopnia uciążliwości linii. Ostateczną wycenę przygotowuje zazwyczaj rzeczoznawca majątkowy.
Za jaki okres można żądać wynagrodzenia?
W przypadku osób fizycznych wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z gruntu (roszczenie “za przeszłość”) obejmuje co do zasady okres do 6 lat wstecz od daty złożenia pozwu. Odrębną kwestią jest wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu, które jest jednorazowym świadczeniem na przyszłość.