Motocykle typu cross od wielu lat cieszą się ogromną popularnością. Dla jednych są sposobem na aktywne spędzanie wolnego czasu, dla innych pasją, która pozwala oderwać się od codzienności i poczuć adrenalinę. Niestety część właścicieli takich pojazdów nadal wychodzi z błędnego założenia, że nie obowiązują ich przepisy dotyczące obowiązkowego ubezpieczenia OC. Powielanie tego mitu może być dla właściciela crossa kosztowne. W tym artykule tłumaczymy, kto ponosi odpowiedzialność finansową za wypadek na crossie podczas przejażdżki po lesie, kiedy właściciel nie ma OC.

Kiedy cross musi mieć wykupione ubezpieczenie OC?

Jeżeli motocykl posiada homologację, jest zarejestrowany i może poruszać się po drogach publicznych, obowiązkowo musi posiadać ważne ubezpieczenie OC przez cały okres rejestracji. Brak użytkowania crossa nie zwalnia właściciela z obowiązku posiadania ważnej polisy. Nie ma też znaczenia, że właściciel korzysta z crossa wyłącznie kilka razy w roku. Sam fakt zarejestrowania pojazdu powoduje obowiązek utrzymywania ciągłości ubezpieczenia. Jeżeli brak ubezpieczenia OC zostanie wykryty jego właściciel będzie musiał zapłacić karę.

Z odmienną sytuacją mamy do czynienia, gdy cross nie posiada homologacji i jest przeznaczony wyłącznie do jazdy sportowej na zamkniętych torach motocrossowych. Wówczas nie ma obowiązku wykupienia ubezpieczenia OC.

A rider wearing a helmet and gloves sits on a white dirt bike in a sunlit forest, preparing to ride.

Czy można legalnie jeździć crossem po lesie?

To pytanie pojawia się bardzo często. Odpowiedź nie jest jednak taka, jakiej oczekuje większość właścicieli motocykli crossowych Polskie prawo chroni tereny leśne przed niekontrolowanym ruchem pojazdów silnikowych. Zgodnie z art. 29 ustawy o lasach z dnia 28 września 1991 roku „Ruch pojazdem silnikowym, zaprzęgowym i motorowerem w lesie dozwolony jest jedynie drogami publicznymi, natomiast drogami leśnymi jest dozwolony tylko wtedy, gdy są one oznakowane drogowskazami dopuszczającymi ruch po tych drogach. Nie dotyczy to inwalidów poruszających się pojazdami przystosowanymi do ich potrzeb.”.

Co do zasady więc poruszanie się crossem po lesie jest dozwolone wyłącznie w przypadkach wymienionych w tej regulacji. Już sam wjazdy na tereny objęte zakazem, ścieżki lub szlaki piesze wiązać się będzie z nałożeniem mandatu lub grzywny. Nie ma przy tym znaczenia styl prowadzenia crossa, penalizowany jest sam fakt naruszenia zakazu wjazdu do lasu.

Zgodnie z art. 161 kodeksu wykroczeń „Kto, nie będąc do tego uprawniony albo bez zgody właściciela lub posiadacza lasu, wjeżdża pojazdem silnikowym, zaprzęgowym lub motorowerem do nienależącego do niego lasu w miejscu, w którym jest to niedozwolone, albo pozostawia taki pojazd w lesie w miejscu do tego nieprzeznaczonym podlega karze grzywny.” Za złamanie tego zakazu grozi mandat karny w wysokości do 500 zł, a w przypadku skierowania sprawy do sądu – grzywna do 5 000 zł.

Jazda crossem po lesie może nie skończyć się tylko na mandacie

W praktyce wypadek podczas jazdy crossem w lesie może wiązać się nie tylko z odpowiedzialnością wykroczeniową lub karną, lecz także z obowiązkiem zapłaty zadośćuczynienia, odszkodowania lub roszczeń rentowych. Jeżeli poszkodowany dozna ciężkich obrażeń, koszty leczenia, opieki, dojazdów do placówek medycznych, rehabilitacji, rent, czy zadośćuczynienia mogą przekroczyć nawet milion złotych.

Motorcyclist wearing helmet and protective gear rides a blue dirt bike through a dense green forest trail.

Czy brak wykupionej polisy OC oznacza jednak, że poszkodowany może dochodzić odszkodowania jedynie bezpośrednio od sprawcy wypadku?

Nie. Jest to jeden z największych mitów. Brak wykupionej polisy OC to trudna sytuacja. Na szczęście z pomocą pokrzywdzonym przyszedł polski ustawodawca. Kierując się założeniem, że poszkodowany nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji tego, że właściciel crossa nie wykupił polisy OC powołał do życia tzw. UFG – Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny. W przypadku braku ubezpieczenia to fundusz przejmuje obowiązek naprawienia szkody doznanej przez poszkodowanego. Nie oznacza to, jednak że sprawca unika odpowiedzialności finansowej za skutki wypadku. Po wypłacie środków UFG może zastosować wobec sprawcy tzw. regres i żądać od niego zwrotu całej wypłaconej kwoty. W praktyce często oznacza to, że osoba odpowiedzialna za wypadek będzie przez wiele lat spłacać zobowiązania wobec UFG. Dlatego tak istotne jest wykupienie polisy OC.

Wypadek na crossie podczas przejażdżki po lesie – co zrobić w praktyce?

Jeżeli od Policji otrzymasz informację, że cross, którym wyrządzono Ci szkodę nie został ubezpieczony w pierwszej kolejności musisz zgłosić UFG szkodę. Co najważniejsze, szkodę należy zgłosić nie bezpośrednio do UFG, lecz za pośrednictwem dowolnego zakładu ubezpieczeń oferującego ubezpieczenia OC w Polsce.

Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny ponosi kompleksową odpowiedzialność za szkody na osobie. Oznacza to, że wypłaci Ci zadośćuczynienie, zwróci koszty leczenia, opieki, rehabilitacji, dojazdów do placówek medycznych oraz rentę.

Możliwość dochodzenia tych roszczeń uzależniona jest od skompletowania odpowiedniej dokumentacji, znajomości przepisów prawa i zastosowania odpowiedniej argumentacji. Część z ww. świadczeń powinna być dochodzona równolegle z innymi roszczeniami. Dlatego tak istotne jest kompleksowe podejście do sprawy i uwzględnienie wszystkich możliwych podstaw dochodzenia roszczeń. Tylko kompleksowe podejście pozwoli na pełne zabezpieczenie interesów poszkodowanego, dlatego tak ważne jest skorzystanie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika przed skierowaniem sprawy do sądu.

Czy cross musi mieć ubezpieczenie OC?

Tak, jeżeli cross jest pojazdem zarejestrowanym i dopuszczonym do ruchu po drogach publicznych. Właściciel takiego pojazdu musi zachować ciągłość ubezpieczenia OC przez cały okres rejestracji.

Czy trzeba mieć OC, jeśli cross jest używany tylko w lesie?

Samo korzystanie z crossa wyłącznie w lesie nie zwalnia z obowiązku OC, jeżeli pojazd jest zarejestrowany i podlega obowiązkowi ubezpieczenia. Znaczenie ma przede wszystkim status pojazdu, a nie częstotliwość jego użytkowania.

Czy można legalnie jeździć crossem po lesie?

Co do zasady ruch pojazdami silnikowymi w lesie jest dozwolony wyłącznie po drogach publicznych lub drogach leśnych odpowiednio oznakowanych. Wjazd w miejsce objęte zakazem może skutkować odpowiedzialnością za wykroczenie.