Wielu właścicieli działek w Polsce posiada na swoim terenie urządzenia, o których istnieniu przypominają sobie dopiero podczas planowania budowy domu, garażu czy sadzenia ogrodu. Mowa o sieciach wodociągowych, które często przebiegają pod powierzchnią ziemi.
Choć są one niezbędne dla funkcjonowania infrastruktury miejskiej czy gminnej, dla właściciela gruntu stanowią konkretne ograniczenia, często uniemożliwiające pełne wykorzystanie nieruchomości. Warto wiedzieć, że za posadowienie wodociągu na Twojej działce może przysługiwać Ci wynagrodzenie. Dowiedz się, jak ustalić wynagrodzenie za służebność przesyłu sieci wodociągowej, co wpływa na jego wartość i kto może je określić.
Jak sprawdzić czy na działce znajduje się sieć wodociągowa?
Najprostszym i najszybszym rozwiązaniem jest weryfikacja nieruchomości na rządowej stronie internetowej geoportal.gov.pl, gdzie po rozwinięciu węzła „Dane” i zaznaczeniu zakładki „Uzbrojenie terenu” na mapie pojawią się różnokolorowe linie oznaczające rodzaj, przebieg i zakres urządzeń przesyłowych zlokalizowanych na działce. Sieci wodociągowe są najczęściej oznaczone kolorem niebieskim i symbolem „wo”.
Czym jest służebność przesyłu?
Służebność przesyłu jest ograniczonym prawem rzeczowym, które właściciel nieruchomości lub sąd może ustanowić na rzecz przedsiębiorstwa przesyłowego. Na jej podstawie operator przesyłowy uprawniony jest do korzystania z danej działki w określonym zakresie wynikającym z rodzaju infrastruktury.
Właściciel nieruchomości w zamian za umożliwienie przedsiębiorstwu posadowienia infrastruktury przesyłowej (lub jej dalszej eksploatacji w przypadku urządzeń już istniejących) na swoim gruncie, i udostępnianie w przyszłości nieruchomości przedsiębiorstwu przesyłowemu w celu konserwacji, modernizacji czy też napraw infrastruktury ma prawo otrzymać odpowiednie wynagrodzenie za służebność przesyłu.
Co składa się na kwotę wynagrodzenia za służebność przesyłu?
W przepisach nie znajdziemy jednego sposobu ustalania wartości służebności przesyłu sieci wodociągowych. Wysokość wynagrodzenia zależy od wielu czynników i jest ustalana indywidualnie dla każdej nieruchomości. Przy jej ustalaniu istotne będą m.in.:
- wartość nieruchomości ustalana na podstawie średnich cen obowiązujących w danej okolicy dla danego typu nieruchomości,
- powierzchnia pasa służebności i pasa eksploatacyjnego,
- ograniczenia w budowie i uprawach: jeśli przez wodociąg nie możesz postawić wymarzonego domu (zgodnie z planem zagospodarowania) lub posadzić drzew owocowych, Twoja strata jest większa, a co za tym idzie – wynagrodzenie powinno być wyższe,
- spadek wartości nieruchomości,
- przeznaczenie nieruchomości, tj. klasyfikacja w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w planie ogólnym (np. czy jest to nieruchomość rolna, przeznaczona pod zabudowę lub usługi).
W praktyce kwoty wynagrodzenia mogą wynosić od kilku do nawet kilkuset tysięcy złotych, w zależności od tego, jak duży wpływ ma sieć wodociągowa na wartość i użytkowanie nieruchomości.
Kto może określić wartość służebności przesyłu sieci wodociągowej?
Wartość służebności przesyłu sieci wodociągowej najczęściej określa rzeczoznawca majątkowy. Jest to osoba posiadająca państwowe uprawnienia do wyceny nieruchomości. Rzeczoznawca sporządza operat szacunkowy, w którym wylicza wysokość wynagrodzenia biorąc pod uwagę stan faktyczny nieruchomości oraz parametry określone powyżej. Nic również nie stoi również na przeszkodzie, aby strony samodzielnie uzgodniły kwotę w drodze negocjacji, jednak z daleko idącej ostrożności warto swoją wiedzę oprzeć również na wycenie sporządzonej przez profesjonalistę.
W jaki sposób uregulować kwestie służebności przesyłu sieci wodociągowej?
W przypadku zamiaru uregulowania kwestii służebności przesyłu mamy dwie możliwości, których zastosowanie będzie w dużej mierze zależne od postawy stron.
Negocjacje (droga polubowna)
To zazwyczaj najlepsze i najszybsze rozwiązanie. Pozwala uniknąć wieloletnich procesów i wysokich kosztów sądowych. Podczas negocjacji masz wpływ na to, co znajdzie się w umowie, np. zasady wjazdu firmy na Twoją działkę czy sposób naprawy zniszczonego trawnika po pracach konserwatorskich. Co istotne, jeśli sieć wodociągowa będzie dopiero powstawać, to zgodnie z obowiązującymi przepisami przedsiębiorstwo przesyłowe powinno zainicjować procedurę negocjacyjną.
Droga sądowa
Jeśli przedsiębiorstwo odmawia rozmów lub oferuje rażąco niskie kwoty, możesz złożyć wniosek do sądu o ustanowienie odpłatnej służebności przesyłu. Wtedy to sąd, opierając się na opinii niezależnego biegłego (rzeczoznawcy), określi wartość oraz zakres służebności przesyłu.
Służebność przesyłu sieci wodociągowej – wsparcie doświadczonego prawnika
Kwota wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu, na każdym etapie jej ustanawiania, może być negocjowalna. Kancelaria Łebek, Madej i Wspólnicy oferuje pełne wsparcie w zakresie uregulowania stanu prawnego sieci wodociągowych, nie tylko poprzez prowadzenie negocjacji z przedsiębiorstwem przesyłowym co do wysokości wynagrodzenia czy ustalenie treści umowy o ustanowienie służebności przesyłu, ale także reprezentowanie właściciela w postępowaniu sądowym o ustanowienie odpłatnej służebności przesyłu.
Wynagrodzenie za służebność przesyłu sieci wodociągowej – podsumowanie
Pamiętaj, że jako właściciel nieruchomości masz prawo do godziwej zapłaty za to, że pod Twoją ziemią przebiega infrastruktura służąca całemu społeczeństwu. Obecność wodociągu to nie tylko techniczny szczegół, ale realne obciążenie Twojego majątku. Uregulowanie tej kwestii daje Ci nie tylko zastrzyk gotówki, ale przede wszystkim spokój i jasne zasady na przyszłość.